🏛️ พ.ร.บ. วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539
การเพิกถอนคำสั่ง และการขอให้พิจารณาใหม่ (มาตรา 49–54)
สรุปเนื้อหา · อ่านฟรีหลักทั่วไปของการเพิกถอน (มาตรา 49–50)
► มาตรา 49 เจ้าหน้าที่หรือผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่ อาจเพิกถอนคำสั่งทางปกครองได้ตามมาตรา 51 52 และ 53 ไม่ว่าจะพ้นขั้นตอนอุทธรณ์หรือโต้แย้งมาแล้วหรือไม่ คำสั่งที่เป็นการให้ประโยชน์ ต้องเพิกถอนภายใน 90 วันนับแต่ได้รู้ถึงเหตุที่จะเพิกถอน เว้นแต่คำสั่งนั้นออกเพราะ • การแสดงข้อความเท็จ หรือปกปิดข้อความจริงที่ควรบอก • การข่มขู่ • การชักจูงใจโดยให้ทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่มิชอบ (กรณีเหล่านี้ไม่ติดกรอบ 90 วัน) ► มาตรา 50 คำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพิกถอนได้ทั้งหมดหรือบางส่วน มีผลย้อนหลัง ไม่ย้อนหลัง หรือมีผลในอนาคตตามที่กำหนด แต่ถ้าเป็นคำสั่งที่ให้ประโยชน์แก่ผู้รับ ต้องเป็นไปตามมาตรา 51 และ 52 ► ภาพรวม 4 กลุ่ม • ไม่ชอบ + ให้เงิน/ทรัพย์สิน/ประโยชน์ที่แบ่งแยกได้ → มาตรา 51 • ไม่ชอบ + ให้ประโยชน์อื่น → มาตรา 52 • ชอบ + ไม่ให้ประโยชน์ → มาตรา 53 วรรคหนึ่ง • ชอบ + ให้ประโยชน์ → มาตรา 53 วรรคสองถึงวรรคสี่
คำสั่งไม่ชอบที่ให้เงินหรือทรัพย์สิน (มาตรา 51)
ต้องคำนึงถึง ความเชื่อโดยสุจริตของผู้รับในความคงอยู่ของคำสั่ง ประกอบกับ ประโยชน์สาธารณะ ► ความเชื่อโดยสุจริตได้รับความคุ้มครอง เมื่อ ผู้รับได้ใช้ประโยชน์จากคำสั่ง หรือได้ดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สินไปแล้วโดยไม่อาจแก้ไขได้ หรือการเปลี่ยนแปลงจะเสียหายเกินควร ► อ้างความเชื่อโดยสุจริตไม่ได้ เมื่อ (1) แสดงข้อความเท็จ ปกปิดข้อความจริง ข่มขู่ หรือให้ทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่มิชอบ (2) ให้ข้อความไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วนในสาระสำคัญ (3) รู้ถึงความไม่ชอบของคำสั่งขณะได้รับ หรือไม่รู้เพราะประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ► การคืนเงินเมื่อเพิกถอนย้อนหลัง ใช้บทบัญญัติเรื่องลาภมิควรได้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์โดยอนุโลม ตั้งแต่เวลาที่รู้หรือควรรู้ถึงความไม่ชอบ ถือว่าตกอยู่ในฐานะไม่สุจริต และในกรณี (1)–(3) ต้องคืนเต็มจำนวน
คำสั่งไม่ชอบอื่น ๆ และคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย (มาตรา 52–53)
► มาตรา 52 คำสั่งไม่ชอบที่ไม่อยู่ในมาตรา 51 เพิกถอนได้ทั้งหมดหรือบางส่วน แต่ผู้ได้รับผลกระทบมีสิทธิได้ ค่าทดแทนความเสียหาย จากความเชื่อโดยสุจริต • ต้องร้องขอภายใน 180 วันนับแต่ได้รับแจ้งการเพิกถอน • ค่าทดแทนต้องไม่สูงกว่าประโยชน์ที่จะได้รับหากคำสั่งไม่ถูกเพิกถอน ► มาตรา 53 วรรคหนึ่ง: คำสั่งชอบ + ไม่ให้ประโยชน์ เพิกถอนได้ โดยมีผลตั้งแต่ขณะเพิกถอนหรือในอนาคต เว้นแต่ยังต้องทำคำสั่งเนื้อหาเดียวกันอีก หรือเพิกถอนไม่ได้เพราะเหตุอื่น และต้องคำนึงถึงบุคคลภายนอก ► มาตรา 53 วรรคสอง: คำสั่งชอบ + ให้ประโยชน์ เพิกถอนได้เฉพาะเมื่อ (1) มีกฎหมายให้เพิกถอนได้ หรือมีข้อสงวนสิทธิในคำสั่ง (2) มีข้อกำหนดให้ผู้รับประโยชน์ต้องปฏิบัติ แต่ไม่ปฏิบัติภายในเวลาที่กำหนด (3) ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์เปลี่ยนไป และหากไม่เพิกถอนจะเสียหายต่อประโยชน์สาธารณะ (4) บทกฎหมายเปลี่ยนไป (ได้เท่าที่ยังไม่ได้ใช้หรือรับประโยชน์) (5) อาจเสียหายร้ายแรงต่อประโยชน์สาธารณะหรือประชาชน กรณี (3) (4) (5) ผู้รับประโยชน์มีสิทธิได้ค่าทดแทนตามมาตรา 52 ► มาตรา 53 วรรคสี่: คำสั่งชอบที่ให้เงินหรือทรัพย์สิน เพิกถอนได้แม้ย้อนหลัง เมื่อ (1) ไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติล่าช้าตามวัตถุประสงค์ของคำสั่ง (2) ไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติล่าช้าตามเงื่อนไข
การขอให้พิจารณาใหม่ (มาตรา 54)
เมื่อคู่กรณีมีคำขอ เจ้าหน้าที่อาจเพิกถอนหรือแก้ไขคำสั่งที่ พ้นกำหนดอุทธรณ์แล้ว ได้ ในกรณี (1) มีพยานหลักฐานใหม่ อาจทำให้ข้อเท็จจริงที่ยุติแล้วเปลี่ยนไปในสาระสำคัญ (2) คู่กรณีที่แท้จริงไม่ได้เข้ามาในกระบวนการพิจารณา หรือเข้ามาแต่ถูกตัดโอกาสโดยไม่เป็นธรรม (3) เจ้าหน้าที่ไม่มีอำนาจทำคำสั่งในเรื่องนั้น (4) ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่ใช้ออกคำสั่ง เปลี่ยนไปในสาระสำคัญในทางที่เป็นประโยชน์แก่คู่กรณี ► เงื่อนไข • กรณี (1) (2) (3) ยื่นได้เฉพาะเมื่อคู่กรณีไม่อาจทราบเหตุนั้นในการพิจารณาครั้งก่อน โดยไม่ใช่ความผิดของตน • ต้องยื่นภายใน 90 วันนับแต่ได้รู้ถึงเหตุที่ขอพิจารณาใหม่
ทดสอบความเข้าใจ 6 ข้อ รับ 90 XP
สมัครสมาชิกฟรีเพื่อทำคำถาม เก็บ XP และขึ้นตารางผู้นำ
(ทำคำถามได้ใน 3 บทเรียนแรกของคอร์สโดยไม่ต้องสมัคร)